การพัฒนาชนบทไทยเป็นแนวคิดที่รัฐบาลแทบทุกรัฐบาลให้ความสำคัญเนื่องจากประชากรส่วนใหญ่ของประเทศอาศัยอยู่ในเขตชนบท ในมิติทางการเมืองถือว่าผู้คนในชนบทมีความสำคัญเป็นอย่างมากต่อนักการเมือง เพราะคะแนนเสียงส่วนใหญ่ของนักการเมืองมาจากเขตชนบท ดังทฤษฎีสองนคราประชาธิปไตยของ อเนก เหล่าธรรมทัศน์ (2550) ที่กล่าวไว้ว่า “ในการเมืองระดับชาติ คนชนบทคือผู้สร้างรัฐบาล คนกรุงเทพมหานครคือคนล้มรัฐบาล” ในมิติทางเศรษฐกิจถือว่าผู้คนในชนบทเป็นผู้ผลิตอาหารเลี้ยงผู้คนทั้งประเทศ และยังส่งออกนำรายได้เข้าสู่ประเทศเป็นจำนวนมาก ในมิติทางด้านสังคมวัฒนธรรมถือว่าสังคมชนบทคือพื้นที่ที่เป็นเบ้าหลอมทางวัฒนธรรมมาช้านาน และยังทำหน้าที่รักษาวัฒนธรรมต่างๆ ที่หลากหลายตามบริบทของพื้นที่ไว้ได้ดีกว่าผู้คนในเขตเมืองที่ถูกกระแสโลกาภิวัตน์กลืนกิน การพัฒนาชนบทไทยจึงมีความสำคัญยิ่ง
มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช (2550: (10-5)-(10-9)) ได้สรุปไว้ว่า พัฒนาการของแนวคิดการพัฒนาชนบทไทยมีความเป็นมาอย่างต่อเนื่องควบคู่กันมากับการพัฒนาประเทศโดยอาศัยแนวคิดต่างๆ ที่เป็นพื้นฐานของไทย และการรับเอาแนวคิดจากประเทศตะวันตกเข้ามา ซึ่งสามารถสรุปแนวคิดสำคัญที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาชนบทไทยได้ดังนี้
1) แนวคิดการพัฒนาชนบทแบบพึ่งพาอาศัย (Inter-Dependence) เชื่อว่าการดำรงอยู่ในสังคมมนุษย์ต้องมีการพึ่งพาอาศัยกันและช่วยเหลือซึ่งกันและกัน บนหลักการของความเป็นพี่น้อง เป็นเพื่อนบ้าน หรือเป็นคนละแวกบ้านเดียวกัน เป็นแนวคิดของการช่วยเหลือเกื้อกูลที่ประชาชนในท้องถิ่นนั้นๆ ร่วมกันทำกิจกรรมหรือการสร้างสาธารณประโยชน์ที่ทุกคนสามารถใช้ร่วมกัน มีการพึ่งพาอาศัยกันระหว่างรัฐกับประชาชน ประชาชนกับประชาชน มีการพัฒนาเชิงวัฒนธรรม และการพัฒนาแบบมีส่วนร่วมในการสร้างความร่วมมือในการพัฒนาท้องถิ่น
2) แนวคิดการพัฒนาชนบทแบบความสัมพันธ์เชิงอำนาจ เป็นแนวคิดของการใช้สิทธิและอำนาจเพื่อการจัดการทรัพยากรและการบริหารราชการแผ่นดิน มีความเกี่ยวข้องกับการรวมอำนาจ การแบ่งปันอำนาจ และการกระจายอำนาจ ใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาประเทศในด้านต่างๆ เช่น การศึกษา สาธารณะสุข การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน การนำแนวคิดทุนนิยมมาใช้ในการพัฒนาชนบทเพื่อสร้างความกินดีอยู่ดีของประชาชน
3) แนวคิดการพัฒนาชนบทตามแนวเศรษฐศาสตร์ เช่น ทฤษฎีความทันสมัย (Modernization Theory) เป็นแนวคิดและทฤษฏีการกระจายรายได้และความเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจ ให้ความสำคัญในเรื่องของการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจ การกระจายรายได้ มุ่งแก้ไขปัญหาความยากจน การว่างงานและความไม่เสมอภาค มีอิทธิพลต่อการพัฒนาประเทศและการพัฒนาชนบทเป็นอย่างมาก โดยเฉพาะภายใต้แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ
จากแนวคิดการพัฒนาชนบทไทยที่สรุปไว้ดังที่กล่าวมานั้น จะเห็นว่าแม้ทั้งสามแนวคิดจะมีฐานคิดในการพัฒนาที่แตกต่างกัน แต่ก็มีเป้าหมายร่วมกันคือ ต้องการให้ผู้คนในชนบทมีวิถีการดำเนินชีวิตที่ดีขึ้น โดยการสร้างความกินดีอยู่ดีของประชาชน มุ่งแก้ไขปัญหาต่างๆ ในชนบท และส่งเสริมให้ผู้คนในชนบทมีความเสมอภาคเท่าเทียมกับผู้คนในเมือง
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น